Wraz z początkiem roku rusza realizacja kolejnych celów, zespoły zaczynają operować w ramach nowych budżetów, a zarządy sporządzają pierwsze podsumowania wyników. W tym czasie wiele organizacji przeprowadza też awanse pracowników, zmiany kadrowe i reorganizację struktur.
W toku podejmowania tych wyzwań mogą ujawniać się różnorodne przeszkody. Komplikacje zdarzają się pomimo inwestycji w szkolenia menedżerskie, obejmujące też rozwój kompetencji miękkich. W takich okolicznościach nasuwają się uzasadnione pytania o przyczyny regularnie powracających trudności. Niniejszy artykuł przybliża ich źródła i przedstawia metody służące wypracowaniu długofalowych rozwiązań.
Jakie przeszkody zwykle utrudniają efektywną współpracę wewnątrz organizacji?
Z przeglądu komplikacji występujących w organizacjach na początku roku wyłania się wyraźna tendencja. Podobne symptomy pojawiają się niezależnie od branży czy skali działania. Oto najczęściej występujące problemy:
Przeciążenie menedżerów
Niemało osób zajmujących stanowiska kierownicze funkcjonuje w trybie reakcji na bieżące wydarzenia, działając „od kryzysu do kryzysu". W takich okolicznościach czynności na poziomie operacyjnym skupiają za dużo uwagi. Tym samym brakuje przestrzeni na pracę strategiczną, długofalowe planowanie i rozwój zespołu.
Źródła tego zjawiska tkwią przede wszystkim w rozmytej hierarchii priorytetów i niedopracowanych procedurach. Gdy organizacja nie posiada klarownych mechanizmów podejmowania decyzji, menedżerowie mogą ugrzęznąć w natłoku zadań, które tylko na pozór wydają się równie pilne. W konsekwencji permanentny stres osłabia efektywność menedżera.
Delegowanie jako najsłabsze ogniwo łańcucha zarządzania
W praktyce wielu organizacji delegowanie zadań sprowadza się do przypisywania pojedynczych obowiązków pracownikom niższego szczebla. Jeśli ten proces nie idzie w parze z przekazaniem odpowiedzialności i nadaniem sprawczości, menedżer pozostaje osamotniony jako centrum decyzyjne. Tym samym może on stać się wąskim gardłem poszczególnych procesów. To jeszcze bardziej wzmaga efekt przeciążenia, którego doświadcza lider zespołu.
Przywództwo oparte na kontroli zamiast współpracy
Zarządzanie zespołem poprzez kontrolę bywa odruchową postawą menedżerów. Postępowanie w ten sposób może jednak okazać się wstępem do spadku zaangażowania pracowników oraz powstawania konfliktów wynikających z niejasnego podziału obowiązków. Zespół traci też przestrzeń do samorealizacji, gdy ma ograniczoną inicjatywę. Paradoksalnie zatem im bardziej menedżer stara się wszystkiego dopilnować, tym mniejszą uzyskuje kontrolę nad sytuacją.
Komunikacja reaktywna, nie systemowa
Chaotyczna komunikacja przejawia się niespójnością przekazywanych komunikatów, różnymi interpretacjami założeń przez poszczególne osoby oraz brakiem wspólnego języka w organizacji. Rozmowy toczą się w trybie reagowania na bieżące problemy, bez ustalonej struktury i zasad. Rezultatem bywa paraliż decyzyjny, nieporozumienia i niedopowiedzenia, co prowadzi do konfliktów. Wówczas rozwiązywanie sporów i korygowanie błędnych założeń zabiera czas, który powinien zostać spożytkowany na dążenie do celu. W praktyce przekłada się to na realne koszty biznesowe: opóźnione projekty, spadek jakości obsługi klientów, wzrost rotacji pracowników oraz przeciążenie kluczowych menedżerów. Organizacja zaczyna zużywać energię na korygowanie konsekwencji chaosu, zamiast na rozwój i budowanie przewagi konkurencyjnej.
Problemy po awansach specjalistów
Gdy doświadczony specjalista otrzymuje awans na menedżera, musi on skoncentrować się na rozwoju kompetencji przywódczych. Organizacja powinna udzielić mu wsparcia w tym zakresie. Praktyka dowodzi jednak, że odpowiedzialność menedżera za ludzi bywa przekazywana bez dostarczenia niezbędnych narzędzi do pełnienia nowej funkcji. W rezultacie świeżo upieczony lider może odruchowo powracać do swoich nawyków z poprzedniego stanowiska. Zaczyna zatem wykonywać zadania samodzielnie i gruntownie weryfikować najdrobniejsze detale. To grozi niewykorzystaniem potencjału zespołu.
Dlaczego jednorazowe szkolenia nie zastąpią kompleksowych programów rozwojowych?
Z perspektywy firm realizujących długofalowe programy rozwoju liderów, takich jak SELITEO, najczęściej powtarzającym się problemem rzeczywiście okazuje się brak ciągłości i systemowości w pracy z kadrą menedżerską. Krótkie szkolenia menedżerskie opierają się na przekazaniu informacji i przedstawieniu przydatnych narzędzi. Taka formuła nie sprzyja jednak gruntownej zmianie codziennych nawyków i sposobu myślenia. Dawka inspiracji zapewnia krótkotrwały zastrzyk entuzjazmu. Gdy lider zespołu zostaje z powrotem wciągnięty w wir bieżących spraw, ożywcze wnioski mogą rozpłynąć się w operacyjnej codzienności.
Inwestycja w kompetencje menedżerskie nabiera przełożenia na praktykę dzięki metodycznemu wdrożeniu nowych rozwiązań. Skutecznym rozwiązaniem okazują się zatem kompleksowe programy rozwojowe, które nie są pigułką wiedzy, a całym mechanizmem zintegrowanym z realiami funkcjonowania organizacji.
Skuteczne wdrażanie nowych standardów dzięki programowi rozwoju – jak kształtują się dobrzy liderzy?
Rzeczywista zmiana sposobu funkcjonowania kadry zarządzającej wymaga podejścia systemowego i rozłożonego w czasie. Czym dokładnie wyróżnia się długofalowy program rozwojowy dla menedżerów? Oznacza to zaprojektowanie procesu rozwoju przywództwa dopasowanego do realiów konkretnej organizacji – jej kultury, modelu biznesowego, tempa wzrostu oraz aktualnych zmian strukturalnych. Tylko wtedy rozwój menedżerów przestaje być teorią, a zaczyna realnie wpływać na sposób działania zespołów.
Diagnoza kompetencji liderów i stylu zarządzania
Punktem wyjścia jest precyzyjne określenie, które kompetencje przywódcze oraz postawy wymagają wzmocnienia u poszczególnych osób. Taka diagnoza to elementarna część całego procesu. Pozwala ona dopasować techniki do faktycznych potrzeb i występujących deficytów. W rezultacie rozwój menedżerów staje się bardziej efektywny.
Doskonalenie osobistych umiejętności przywódczych
Przywództwo to nie zestaw technik, lecz sposób myślenia i wzorzec zachowania. Rozwój kadry menedżerskiej zakłada budowanie postawy opartej na zręcznej priorytetyzacji zadań, skupieniu na celach i utrzymywaniu konsekwencji w działaniu. Szlifowanie tych aspektów wymaga czasu, praktyki i regularnego feedbacku.
Uporządkowana komunikacja
Tworzenie i wdrażanie standardów komunikacyjnych to fundament sprawnego funkcjonowania organizacji. Spójność przekazu pociąga za sobą na stabilność działań zespołu. Ludzie wiedzą, czego mogą się spodziewać, rozumieją zasady postępowania i koncentrują energię na realizacji celów.
Delegowanie jako praktyczne narzędzie zarządzania skutecznego lidera
Kompleksowy program rozwoju liderów pomaga wkomponować delegowanie w procedury firmowe. Tym samym przestaje ono być jedynie sposobem na chwilowe odciążenie od nadmiaru obowiązków. Wypracowanie takiego mechanizmu sprzyja stopniowemu zwiększaniu samodzielności pracowników.
Praca na realnych problemach organizacji
Program rozwoju liderów w firmie zostaje osadzony w kontekście bieżących wyzwań, z którymi mierzą się pracownicy. To pozwala od razu przetestować nowe techniki i na bieżąco utrwalać pożądane nawyki. W rezultacie program nabiera praktycznego charakteru.
Ciągłość, mierzalność i wsparcie
Jednorazowe szkolenie dla menedżerów nie pozostawia przestrzeni na regularny kontakt i bieżącą analizę postępów. Kompleksowy program rozwoju liderów pozwala na przekroczenie tych ograniczeń. Uczestnicy mają czas na zastosowanie nowych technik, sprawdzenie rezultatów, wdrożenie korekty i ugruntowanie docelowej postawy.
Program rozwoju liderów – sposób na wyzwolenie się z błędnego koła
Źródła trwałych problemów organizacyjnych zwykle tkwią w przyzwyczajeniach i automatycznych odruchach. Jednorazowe szkolenia mogą nie przynosić skutecznych rozwiązań, ponieważ koncentrują się na przekazaniu informacji bez wskazania szczegółowych wytycznych do ich praktycznego zastosowania.
Ważna jest świadomość, że efektywne zarządzanie zmianą to maraton, a nie sprint. Na tym założeniu opiera się program rozwoju liderów w SELITEO. Przewiduje on systematyczne budowanie holistycznych kompetencji przywódczych i działanie zgodnie z wyraźnie określonym kierunkiem. Uczestnicy otrzymują konkretny feedback, a przy tym mają przestrzeń na refleksję i konsekwentną pracę nad głęboko zakorzenionymi przekonaniami. To podejście szczególnie dobrze sprawdza się w organizacjach, które chcą wyjść z błędnego koła ciągłego gaszenia pożarów i zbudować stabilne, odpowiedzialne przywództwo.



