AKADEMIA TRENERA | POZIOM 1 – Start Trenera

UWAGA: Treść programu szkolenia oraz autorskie materiały opracowane przez Kompetea podlegają ochronie prawa autorskiego. Kopiowanie, rozpowszechnianie lub wykorzystywanie ich do prowadzenia szkoleń wymaga uprzedniej zgody Kompetea.

MODUŁ 1. NIE TYLKO WIEDZIEĆ – CZYLI OD EKSPERTA DO TRENERA

Jak uczyć dorosłych, żeby chcieli i świadomie potrafili wykorzystać wiedzę i umiejętności?

• Specyfika uczenia się dorosłych – doświadczenie, użyteczność, autonomia i nastawienie na rozwiązanie problemu

• Od „przekazuję wiedzę” do „tworzę warunki do uczenia się”

• Co pomaga dorosłym zapamiętywać i wykorzystywać wiedzę w praktyce

• Klątwa wiedzy – dlaczego ekspertowi trudno czasem dobrze uczyć

• Jak upraszczać złożone treści bez ich spłycania

• Język eksperta a język uczestnika

• Najczęstsze błędy początkujących trenerów,

• Trener, ekspert, facylitator – trzy różne role i trzy różne sposoby pracy z grupą

Uczestnik nauczy się: świadomie przechodzić z roli eksperta do roli trenera oraz przekładać swoją wiedzę na treści zrozumiałe, użyteczne i możliwe do zastosowania przez uczestników.

MODUŁ 2. OD TEMATU DO REZULTATU

Czego uczestnik naprawdę ma się nauczyć?

• Temat szkolenia ≠ cel szkolenia ≠ efekt uczenia się

• Anatomia dobrego szkolenia: otwarcie → rozwinięcie → praktyka → refleksja → zastosowanie → domknięcie

• Profil uczestnika – dla kogo naprawdę projektuję szkolenie?

• Jak rozpoznać, czego grupa rzeczywiście potrzebuje?

• Diagnoza trenerska na sali szkoleniowej, czyli określanie punktu wyjścia uczestników

• Potrzeba biznesowa a potrzeba szkoleniowa – podstawowe rozróżnienie

• Jak zdecydować, co powinno znaleźć się w szkoleniu, a co można pominąć

• Przekazanie informacji vs. Rozwój wiedzy, umiejętności i postaw

• Formułowanie konkretnych i obserwowalnych celów edukacyjnych

• Smart – kiedy pomaga, a kiedy nie warto stosować go mechanicznie

• Jak nie przeładować szkolenia treścią

• Podstawowe zasady projektowania ewaluacji już na etapie tworzenia szkolenia

• Stan obecny vs. Stan oczekiwany – podstawowa koncepcja luki kompetencyjnej

Uczestnik nauczy się: określać realny efekt szkolenia i budować program wokół tego, co uczestnik ma po szkoleniu wiedzieć, umieć  i zastosować.

MODUŁ 3. ARCHITEKTURA DOBREGO SZKOLENIA

Dobre szkolenie to nie przypadkowy zbiór treści, lecz zaprojektowana droga od wiedzy do praktycznego zastosowania.

• Jak budować logiczną kolejność treści i prowadzić uczestnika krok po kroku,

• Zasada „minimum teorii – maksimum użytecznego zastosowania”

• Proporcje pomiędzy wiedzą, przykładem, doświadczeniem, ćwiczeniem, refleksją i zastosowaniem

• Cykl Davida Kolba – jak przełożyć doświadczenie uczestnika na uczenie się i praktyczne zastosowanie

• Scenariusz szkolenia – co powinien zawierać użyteczny scenariusz trenerski

• Precyzyjne planowanie interwencji trenera: co mówię, o co pytam, co pokazuję, co robi grupa

• Planowanie czasu szkoleniowego: czas nominalny vs. Czas realny

• Plan minutowy – jak rozpisać szkolenie krok po kroku

• Planowanie przerw i zmiany rytmu pracy

• Zarządzanie energią grupy poprzez zmianę form i tempa pracy

• Rytuały szkoleniowe i stałe elementy procesu szkoleniowego:

  • Otwarcie szkolenia – agenda, kontrakt i przygotowanie uczestników do procesu uczenia się

  • Rozpoczęcie kolejnych dni szkoleniowych w cyklu wielodniowym

  • Domknięcie modułu i szkolenia – synteza, wnioski, zastosowanie i transfer

  • Ewaluacja szkolenia z perspektywy uczestnika – poziom reakcji

  • Follow-up i kontakt posesyjny – kiedy i po co kontynuować proces po szkoleniu

• Planowanie kontynuacji procesu szkoleniowego w czasie

• Specyfika projektowania szkolenia stacjonarnego i online – co zmienia się w architekturze doświadczenia uczestnika

Uczestnik nauczy się: projektować logiczną strukturę szkolenia oraz przygotować scenariusz, który prowadzi uczestnika od doświadczenia i wiedzy do praktycznego zastosowania.

MODUŁ 4. METODYKA SZKOLENIA – DOBÓR METOD I TECHNIK PRACY

Jak świadomie projektować aktywność uczestników?

Zakres treści:

• Metoda szkoleniowa a cel, rezultat i poziom gotowości uczestników

• Przegląd podstawowych metod pracy trenera:

  • Mini wykład i prezentacja,

  • Instruktaż,

  • Studium przypadku,

  • Rozwiązywanie problemów,

  • Symulacja,

  • Odgrywanie ról,

  • Gra szkoleniowa,

  • Praca indywidualna,

  • Praca w parach i zespołach,

  • Quizy i szybkie sprawdzanie wiedzy,

  • Ankiety i narzędzia interaktywne,

MODUŁ 5. „TO U NAS NIE ZADZIAŁA”

Trudne sytuacje, opór i podstawy zarządzania dynamiką grupy

• Trudna sytuacja czy trudny uczestnik? – jak rozpoznawać źródło problemu i nie nadawać zachowaniu uczestnika etykiety

• Przygotowanie trenera do wymagającej grupy – co sprawdzić przed szkoleniem i jakie sytuacje przewidzieć

• Najczęstsze typy trudnych zachowań uczestników:

  • uczestnik bierny lub niezainteresowany

  • osoba dominująca

  • uczestnik sceptyczny

  • ekspert podważający kompetencje trenera

  • uczestnik „wysłany na szkolenie”

  • osoba prowokująca lub konfrontacyjna

• Opór wobec szkolenia – skąd się bierze i jak odróżnić opór wobec tematu, metody, trenera lub samej sytuacji szkoleniowej

• „To u nas nie zadziała” – jak reagować na podważanie użyteczności treści bez wchodzenia w konfrontację

• Trudne pytania i prowokacje – jak odpowiadać, kiedy odpowiedzieć, kiedy odroczyć odpowiedź i kiedy przekierować pytanie do grupy

• Krytyka trenera, programu lub organizacji – jak przyjąć informację bez utraty autorytetu i kontroli nad grupą

• Rozmowy poboczne, brak aktywności, wycofanie – jak reagować na zachowania zakłócające proces

• Autokontrola trenera – emocje, napięcie, reakcje automatyczne i zachowanie profesjonalnego spokoju

• Zachowania trenera, które mogą eskalować sytuację – ocenianie, ironia, defensywność, walka o rację, nadmierna kontrola, ignorowanie sygnałów grupy

• Co jest problemem uczestnika, a co problemem trenera? – odpowiedzialność trenera za proces, ale nie za każdą reakcję uczestnika

• Podstawowe strategie reagowania bez eskalacji – nazwanie sytuacji, dopytanie, parafraza, postawienie granicy, przekierowanie, wybór i konsekwencja

• Trudności organizacyjne i techniczne – awaria sprzętu, Internetu, platformy, materiałów lub sali

• Szkolenie online – brak kamer, brak reakcji, wielozadaniowość uczestników, cisza, problemy techniczne i sposoby odzyskiwania kontaktu z grupą

• Zapobieganie zamiast gaszenia pożarów – kontrakt, jasne zasady, instrukcje, agenda, przygotowanie uczestników i odpowiednia organizacja pracy.

• Plan B trenera – kiedy zmienić metodę, skrócić ćwiczenie, przerwać aktywność lub zmienić sposób prowadzenia

Uczestnik nauczy się: będzie potrafił utrzymać profesjonalny autorytet, relację z grupą i koncentrację na celu szkolenia – również wtedy, gdy sytuacja nie przebiega zgodnie z planem.

MODUŁ 6. TRENER, KTÓREGO CHCE SIĘ SŁUCHAĆ

Jak mówić, pytać i budować naturalny autorytet?

• Język trenera – prostota, konkret, klarowność i język uczestnika

• Tłumaczenie złożonych zagadnień w sposób prosty i zrozumiały

• Pytania otwierające, pogłębiające i porządkujące myślenie

• Prowadzenie i porządkowanie dyskusji

• Reagowanie na ciszę i brak odpowiedzi

• Pytania, na które nie znamy odpowiedzi – jak zachować wiarygodność

• Zamykanie dygresji i przywracanie koncentracji na celu

• Trema, napięcie i podstawowe techniki samoregulacji

• Komunikacja przed kamerą – głos, spojrzenie, energia i kontakt z uczestnikiem online

• Naturalny autorytet zamiast „pozycji eksperta” – kompetencja, spójność, pewność i relacja

Fundamenty wystąpień trenerskich – techniki praktyczne

• Postawa i status trenera – jak ciało wspiera wiarygodność i pewność przekazu

• Mowa ciała i spójność komunikacji – jak ograniczać sygnały stresu i budować spójny przekaz

• Gospodarowanie przestrzenią – ruch na sali, praca przy stole i świadome wykorzystanie miejsca

• Emisja głosu i dykcja – oddech, tempo, artykulacja, intonacja i pauza

• Pauza jako narzędzie trenera – jak wykorzystać ciszę do podkreślenia znaczenia, pobudzenia refleksji lub odzyskania uwagi

Uczestnik nauczy się: komunikować się z grupą w sposób jasny, angażujący i wiarygodny, świadomie wykorzystywać głos, mowę ciała  i pytania oraz budować naturalny autorytet oparty na kompetencji, spójności i relacji z uczestnikami.

MODUŁ 7. MÓJ TRENING – PIERWSZE DOŚWIADCZENIE

Spróbuj, zobacz, co już potrafisz i co możesz rozwijać

• Przygotowanie krótkiego fragmentu własnego szkolenia – indywidualnie lub w duecie

• Określenie, co chcemy przekazać i co uczestnik ma wynieść z tej krótkiej sesji

• Wybór metody i sposobu pracy z uczestnikami

• Przygotowanie prostej instrukcji i potrzebnych materiałów

• Poprowadzenie krótkiej mikro-sesji w bezpiecznej, wspierającej atmosferze

• Przyglądanie się własnemu sposobowi prowadzenia – co mi przychodzi naturalnie

• Informacja zwrotna jako życzliwa wskazówka i inspiracja do dalszego rozwoju

• Feedback od trenera prowadzącego i grupy

• Chwila na zatrzymanie i samoocenę – co zadziałało? Co sprawiło mi satysfakcję?

• Odkrywanie własnych mocnych stron i naturalnych predyspozycji trenerskich

• Wybór 2–3 obszarów, które chcę rozwijać dalej

Uczestnik nauczy się: doświadczyć roli trenera w bezpiecznej atmosferze, odkryć swoje mocne strony, przyjąć inspirującą informację zwrotną i wybrać te obszary, które chce rozwijać w swoim własnym tempie.