Certyfikacja wykonawców – nowe narzędzie weryfikacji warunków udziału, dokumentowania, oceny wykonawców oraz przegląd zmian PZP 2025–2026

1. Certyfikacja wykonawców:

• Cel regulacji i miejsce certyfikacji w systemie Pzp.
• Zakres certyfikacji:
  • certyfikacja niepodlegania wykluczeniu.
  • certyfikacja zdolności wykonawcy.
• Wyłączenia certyfikacji.
• Mapa procesu weryfikacji podmiotowej wykonawców przed i po wdrożeniu certyfikacji.

2. Certyfikacja niepodlegania wykluczeniu – zakres i granice certyfikatu

• Podstawy obligatoryjne w certyfikacji (art. 108 ust. 1 pkt 1–5 Pzp) oraz warianty obejmowania przesłanek fakultatywnych (art. 109 ust. 1 pkt 1–5 i 7–10).
• Przesłanki „wprowadzanie w błąd / zakłócanie konkurencji – co certyfikat obejmuje, a czego nie obejmuje w bieżącym postępowaniu (weryfikacja pozostaje po stronie zamawiającego).
• Konsekwencje praktyczne: jakie postanowienia zawrzeć w SWZ i jak badać w postępowaniu okoliczności, których certyfikat nie obejmuje.

3. Certyfikacja zdolności wykonawcy – konstrukcja „poziomów zdolności” czyli jak zamawiający będzie kształtował warunki udziału pod certyfikację

• Proporcjonalność i adekwatność warunków: jak uniknąć warunków nieproporcjonalnych
• Nowy obowiązek/standard przy warunkach dot. zdolności technicznej/zawodowej:
  • określanie warunków z uwzględnianiem poziomów zdolności wynikające z przepisów wykonawczych do ustawy certyfikacyjnej.
• Zakresy zdolności: art. 112 ust. 2 pkt 1–4 Pzp; jak wykonawca wskazuje zakres certyfikacji (rejestry, uprawnienia, licencje, OC, finanse, kwalifikacje, doświadczenie, potencjał, normy jakości/środowiskowe).
• Poziomy zdolności: standardowe (od najwyższych do najniższych) i ich rola w warunkach udziału.
• Doświadczenie/kwalifikacje – powiązanie z rozporządzeniami i obowiązek stosowania poziomów w określonych obszarach.
• Postanowienia SWZ w związku z certyfikacją.

4. Dokumentowanie warunków i weryfikacja – co zmienia certyfikat w praktyce

• Certyfikat zamiast podmiotowych środków dowodowych – zakaz żądania ponad certyfikat, wyjątki i dostęp do danych (self-cleaning, skazania, porozumienia, tajemnica przedsiębiorstwa).
• Obowiązki informacyjne wykonawcy w postępowaniach krajowych: deklaracja posługiwania się certyfikatem i dane certyfikatu.
• Weryfikacja wykonawcy posługującego się certyfikatem w praktyce.

5. Domniemanie prawne i jego obalanie – możliwa oś sporów

• Domniemanie: niepodleganie wykluczeniu / zdolność w zakresie potwierdzonym certyfikacją; przesłanki utraty mocy domniemania.
• Obalenie domniemania wyłącznie w postępowaniu; ciężar dowodu po stronie kwestionującego.
• Mechanizm proceduralny po stronie zamawiającego: wezwanie do wyjaśnień, następnie informacja do podmiotu certyfikującego; skutki zawieszenia i przejście na klasyczne środki dowodowe.
• Jak postąpić, gdy:
  • certyfikat nie obejmuje całego zakresu warunków / podstaw wykluczenia,
  • pojawiają się przesłanki podważenia domniemania prawidłowości certyfikatu,

• Obowiązki informacyjne i wpływ na tok postępowania odwoławczego (komunikacja z podmiotem certyfikującym).

6. Zawieszenie/utrata ważności i zakaz posługiwania się certyfikatem

• Kiedy certyfikat traci ważność (w całości / w części) i kiedy następuje skutek (wpis do bazy).
• Zawieszenie i aktualizacja: tryby wszczęcia, terminy, rola zastrzeżeń wykonawcy.
• Zakaz posługiwania się certyfikatem także w trwającym postępowaniu (np. zawieszenie po złożeniu oferty).
• Co powinien zrobić zamawiający w przypadku wygaśnięcia lub zawieszenia ważności certyfikatu w trakcie prowadzonego postępowania.
• Konsekwencje utraty ważności certyfikatu.

7. Wspólna certyfikacja (konsorcja) – jak ją oceniać

• Wspólna certyfikacja zdolności: pełnomocnik, warunki udzielenia, przypisanie zasobów i odpowiedzialności, ograniczenie użycia wyłącznie przez tych samych wykonawców wspólnie.
• Certyfikacja konsorcjantów a przełożenie na praktykę art. 117 ust. 3 Pzp

8. Certyfikacja a rynek wykonawców z państw trzecich: przegląd zmian dot. dostępu wykonawców z państw trzecich (tło TSUE i instrumenty prawne). 

9. Podmioty certyfikujące, procedura certyfikacji i reżim danych

• Kto może certyfikować: rozdzielenie certyfikacji wykluczenia i zdolności; wymóg akredytacji.
• Wniosek i umowa certyfikacyjna;
• Self-cleaning w certyfikacji i skutki oceny rzetelności wykonawcy.
• Baza certyfikatów: jawność/wyłączenia, zakres informacji i dostęp. 

10. Odwołania– nowy udział podmiotu certyfikującego

• Obowiązek przekazania odwołania podmiotowi certyfikującemu i jego stanowisko dla KIO/stron
• Informowanie podmiotu certyfikującego o prawomocnym obaleniu domniemania

11. Aktualne orzecznictwo: moduł praktyczny (KIO/SO/TSUE)

• KIO/SO dot. self-cleaning, oceny rzetelności, wprowadzania w błąd (art. 109 ust. 1 pkt 8–10) i standardów dowodowych;
• proporcjonalność warunków udziału i adekwatność dokumentowania,
• granice wzywania do uzupełnień/wyjaśnień oferty,
• weryfikacja podmiotowych środków dowodowych,
• skuteczne udostępnianie zasobów podmiotów trzecich. 

12. Uporządkowanie wiedzy z zakresu uchwalonych nowelizacji ustawy Pzp oraz wytyczne dotyczące prawidłowego wdrożenia zmian, omówienie:

• Udziału wykonawców z państw trzecich
• Zmiany w Pzp, wynikające z ustawy z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy Pzp oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, dotyczące udziału wykonawców z państw trzecich. Ogólne założenia przewidywane w ustawie
• Zmiany w Pzp wynikające z ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego. Możliwość uczestnictwa w zdalnym posiedzeniu i zdalnej rozprawie przed KIO oraz koncentracja dowodów przed rozprawą.