Działalność badawczo-rozwojowa (B+R, ang. R&D – Research and Development) obejmuje prace prowadzące do zdobywania nowej wiedzy oraz wykorzystywania jej do tworzenia lub ulepszania produktów, technologii, procesów i usług. B+R może być realizowane zarówno przez przedsiębiorstwa i ich wyspecjalizowane działy R&D, jak i uczelnie, instytuty badawcze czy konsorcja naukowo-przemysłowe.
Szkolenia B+R pozwalają rozwijać kompetencje potrzebne na różnych etapach tego procesu – od planowania działalności badawczo-rozwojowej i przygotowania projektu, przez pozyskanie finansowania i prowadzenie dokumentacji, aż po rozliczenie projektu, ochronę własności intelektualnej, komercjalizację wyników badań i ich wdrożenie.
Zakres dostępnych szkoleń zależy od programu, ale najczęściej obejmuje takie obszary jak:
- zarządzanie działalnością B+R i działem R&D,
- przygotowanie i prowadzenie projektów badawczo-rozwojowych,
- dokumentowanie prac B+R,
- finansowanie badań, rozwoju i innowacji,
- rozliczanie projektów B+R,
- kwalifikowalność wydatków i dokumentowanie kosztów,
- komercjalizacja wyników badań,
- transfer technologii i współpraca nauki z biznesem,
- własność intelektualna w działalności badawczo-rozwojowej,
- wdrażanie rezultatów projektów B+R,
- rozwój nowych produktów i technologii.
Szkolenia dla działów R&D i pracowników B+R
Działy R&D pełnią różne funkcje w zależności od branży i organizacji. W przedsiębiorstwach produkcyjnych działalność badawczo-rozwojowa może koncentrować się na opracowywaniu nowych produktów, materiałów i technologii produkcji albo doskonaleniu istniejących procesów. W firmach technologicznych częściej dotyczy rozwoju oprogramowania, produktów cyfrowych czy nowych rozwiązań technicznych.
Dlatego szkolenia dla pracowników działów R&D nie ograniczają się do samego prowadzenia badań. Przydatne są również kompetencje z zakresu zarządzania projektami, dokumentowania prac, analizy ryzyka, ochrony własności intelektualnej, współpracy z partnerami zewnętrznymi czy przygotowania rezultatów prac B+R do wdrożenia.
Szkolenia mogą być przydatne m.in. dla kierowników i pracowników działów badań i rozwoju, project managerów prowadzących projekty B+R, technologów, konstruktorów, inżynierów, specjalistów ds. innowacji, osób zajmujących się finansowaniem projektów oraz pracowników odpowiedzialnych za współpracę przedsiębiorstw z jednostkami naukowymi.
Projekty badawczo-rozwojowe – od pomysłu do wdrożenia
Projekt B+R różni się od typowego projektu biznesowego przede wszystkim większym poziomem niepewności. Na początku prac nie zawsze wiadomo, czy zakładany rezultat będzie możliwy do osiągnięcia, jakie rozwiązanie okaże się skuteczne oraz czy konieczne będzie przeprowadzenie dodatkowych badań, testów lub prac rozwojowych.
Szkolenia z zarządzania projektami B+R mogą dotyczyć m.in. definiowania celów i zakresu projektu, planowania etapów prac, budżetowania, zarządzania ryzykiem, dokumentowania rezultatów, współpracy zespołów badawczych i biznesowych oraz przygotowania projektu do wdrożenia.
Osoby zainteresowane uniwersalnymi metodami prowadzenia projektów mogą również sprawdzić szkolenia z zarządzania projektami.
Finansowanie i rozliczanie projektów B+R
Istotną część oferty stanowią szkolenia dotyczące finansowej i formalnej strony działalności badawczo-rozwojowej. Projekty B+R mogą być finansowane ze środków własnych przedsiębiorstwa, ulg i instrumentów podatkowych, programów krajowych oraz funduszy europejskich.
W przypadku projektów korzystających z finansowania zewnętrznego szczególnego znaczenia nabierają zasady kwalifikowalności wydatków, prowadzenie dokumentacji oraz prawidłowe przypisywanie i rozliczanie kosztów.
Szkolenia z rozliczania projektów B+R mogą obejmować m.in.:
| Obszar | Przykładowa tematyka |
|---|---|
| Budżet projektu | planowanie kosztów i kontrola wykorzystania budżetu |
| Koszty kwalifikowane | ustalanie, które wydatki mogą zostać rozliczone w projekcie |
| Dokumentacja | dokumentowanie prac, kosztów i osiągniętych rezultatów |
| Personel | ewidencja czasu pracy i kosztów zespołu projektowego |
| Zakupy i wykonawcy | dokumentowanie wydatków i współpracy z podmiotami zewnętrznymi |
| Kontrola projektu | przygotowanie dokumentacji do kontroli i audytu |
| Zakończenie projektu | rozliczenie finansowe oraz wykazanie osiągniętych efektów |
Warto zwrócić uwagę na program konkretnego szkolenia, ponieważ wymagania dotyczące rozliczeń mogą zależeć od źródła finansowania i programu, w ramach którego realizowany jest projekt.
Komercjalizacja wyników badań i transfer technologii
Opracowanie nowej technologii lub rozwiązania nie oznacza jeszcze jego sukcesu rynkowego. Kolejnym etapem może być ocena potencjału komercyjnego rezultatów, zabezpieczenie praw własności intelektualnej, wybór sposobu wdrożenia oraz znalezienie partnerów zainteresowanych wykorzystaniem rozwiązania.
Szkolenia z komercjalizacji wyników badań i transferu technologii mogą dotyczyć wyceny technologii, ochrony własności intelektualnej, licencjonowania, sprzedaży praw do technologii, tworzenia spółek spin-off i spin-out czy współpracy pomiędzy jednostkami naukowymi a przedsiębiorstwami.
Tematyka ta jest szczególnie istotna dla centrów transferu technologii, uczelni i instytutów badawczych, ale również przedsiębiorstw prowadzących własne prace badawczo-rozwojowe.
B+R, R&D i innowacje – czym się różnią?
Pojęcia B+R i R&D oznaczają w praktyce ten sam obszar działalności – badania i rozwój (Research and Development). Nie każda innowacja musi jednak być rezultatem działalności badawczo-rozwojowej.
Firma może wdrożyć innowację organizacyjną, procesową czy biznesową bez prowadzenia własnych badań. Z kolei działalność B+R wiąże się z prowadzeniem prac badawczych lub rozwojowych zmierzających do zdobywania nowej wiedzy i tworzenia nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań.
| Pojęcie | Co oznacza? | Przykład |
|---|---|---|
| B+R / R&D | działalność badawczo-rozwojowa | opracowanie i przetestowanie nowej technologii |
| Projekt B+R | przedsięwzięcie obejmujące zaplanowane prace badawcze lub rozwojowe | stworzenie i walidacja prototypu |
| Komercjalizacja | gospodarcze wykorzystanie wyników badań lub prac B+R | udzielenie licencji na opracowaną technologię |
| Transfer technologii | przekazanie technologii lub wiedzy pomiędzy podmiotami | wdrożenie na rynku technologii opracowanej przez jednostkę naukową |
| Innowacja | nowe lub znacząco ulepszone rozwiązanie wdrożone w praktyce | wprowadzenie nowego produktu lub procesu |
Szkolenia B+R dla przedsiębiorstw i przemysłu
Działalność B+R ma szczególne znaczenie w przedsiębiorstwach rozwijających własne produkty, technologie i procesy. Dotyczy to m.in. przemysłu produkcyjnego, branży motoryzacyjnej, chemicznej, farmaceutycznej, energetycznej, elektronicznej, spożywczej czy sektora nowych technologii.
Badania i rozwój w przedsiębiorstwie mogą obejmować zarówno tworzenie całkowicie nowych rozwiązań, jak i eksperymentalne prace nad znaczącym ulepszeniem istniejących produktów czy procesów.
Przy wyborze szkolenia warto więc sprawdzić, czy jego program koncentruje się na ogólnych zasadach działalności B+R, czy jest przeznaczony dla określonego sektora. Szkolenia dotyczące badań i rozwoju w przemyśle produkcyjnym mogą w większym stopniu uwzględniać zagadnienia związane z prototypowaniem, testami, rozwojem produktu, skalowaniem rozwiązania oraz przejściem od prac rozwojowych do produkcji.
Jak wybrać szkolenie B+R?
Przede wszystkim warto określić, na jakim etapie działalności badawczo-rozwojowej potrzebne jest wsparcie. Innego szkolenia potrzebuje kierownik budujący dział R&D, innego osoba przygotowująca dokumentację projektu, a jeszcze innego specjalista odpowiedzialny za jego finansowe rozliczenie.
Przed zapisaniem się warto porównać:
- zakres programu i poziom zaawansowania,
- doświadczenie prowadzącego w realizacji projektów B+R,
- grupę docelową szkolenia,
- przykłady i studia przypadków wykorzystywane podczas zajęć,
- formę szkolenia – online lub stacjonarną,
- czas trwania i cenę,
- możliwość zadawania pytań dotyczących własnych projektów,
- dokument potwierdzający ukończenie szkolenia.
W przypadku specjalistycznych zagadnień B+R doświadczenie praktyczne trenera może mieć większe znaczenie niż sama długość szkolenia.
Szkolenia B+R online i stacjonarne
Szkolenia z badań i rozwoju dostępne są zarówno online, jak i w formule stacjonarnej. Zajęcia online dobrze sprawdzają się w przypadku tematów prawnych, finansowych, podatkowych i związanych z dokumentacją projektową. Pozwalają również uczestniczyć w szkoleniu prowadzonym przez eksperta z dowolnego miejsca w Polsce.
Formuła stacjonarna może być szczególnie przydatna przy warsztatach dotyczących zarządzania projektami, pracy nad konkretnymi przypadkami, tworzenia nowych rozwiązań czy zajęciach wymagających intensywnej pracy zespołowej.
W Eventis.pl możesz porównać dostępne szkolenia B+R według terminu, miejsca, organizatora, ceny oraz formy prowadzenia zajęć.
Powiązane szkolenia i kursy
Jeżeli pracujesz w obszarze badań, rozwoju lub innowacji, mogą Cię zainteresować również:
- szkolenia dla naukowców – kursy i szkolenia rozwijające kompetencje badaczy, pracowników naukowych, uczelni oraz instytutów badawczych,
- kursy Design Thinking – warsztaty z projektowania rozwiązań skoncentrowanych na potrzebach użytkownika i rozwijania nowych produktów oraz usług,
- szkolenia z prawa autorskiego – ochrona utworów, praw własności intelektualnej i rezultatów pracy twórczej,
- szkolenia i kursy dotyczące metod Problem Solving czy też TRIZ.
